Transformacja cyfrowa w opakowaniach nie polega bowiem na tym, żeby udowodnić, że technologia cyfrowa jest lepsza od fleksografii. Tak postawione pytanie prowadzi donikąd. Fleksografia ma obszary, w których jest niezwykle efektywna i trudno będzie ją zastąpić. Ciekawsze pytanie brzmi: ile prac, które dzisiaj wykonujemy na maszynach fleksograficznych, tak naprawdę nie powinno już na nie trafiać? Jeżeli drukarnia posiada maszynę stworzoną do szybkiej produkcji dużych wolumenów, każda godzina przeznaczona na przygotowanie bardzo krótkiego zlecenia oznacza wykorzystanie jej niezgodnie z największą przewagą tej technologii. Do tego dochodzi przygotowanie płyt, farb, sleevów, odpady, mycie i cały proces organizacyjny znajdujący się wokół maszyny. Sam druk może trwać kilkanaście minut, ale z punktu widzenia zakładu praca zajmuje znacznie więcej czasu. Przy pojedynczym zleceniu nie wydaje się to problemem. Kiedy jednak takich zleceń pojawia się kilkadziesiąt miesięcznie, zaczynają one wpływać na funkcjonowanie całej produkcji.
Właśnie dlatego HP Indigo 200K warto rozpatrywać nie tylko jako kolejną maszynę drukującą, ale jako narzędzie pozwalające inaczej zaprojektować przepływ zleceń w drukarni. Technologia cyfrowa eliminuje jeden z najbardziej charakterystycznych elementów procesu analogowego, czyli fizyczną formę drukową. Nie trzeba wykonywać kompletu płyt dla każdej pracy, przechowywać ich, montować ani ponownie przygotowywać przy zmianie projektu. Plik staje się bezpośrednio elementem procesu produkcyjnego. Z biznesowego punktu widzenia ma to znacznie większe znaczenie, niż może się początkowo wydawać. Koszt przygotowania tradycyjnej pracy jest bowiem w dużej części kosztem stałym. Jeżeli przygotowanie kompletu form kosztuje kilka tysięcy złotych, przy bardzo dużym nakładzie koszt ten rozkłada się na ogromną liczbę opakowań i praktycznie przestaje być zauważalny. Przy produkcji tysiąca czy dwóch tysięcy metrów sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Koszt przygotowalni zaczyna stanowić znaczącą część wartości całego zlecenia, w druku cyfrowym możemy tego kosztu uniknąć.
.png)
To jednak dopiero początek. Jednym z najważniejszych elementów cyfrowej transformacji jest czas. W tradycyjnym modelu pomiędzy zaakceptowaniem projektum a rozpoczęciem produkcji istnieje szereg etapów akceptacyjnych. Każdy z nich zajmuje czas i każdy może stać się źródłem opóźnienia. Cyfra skraca tę drogę. Jeżeli materiał, konstrukcja opakowania i plik są przygotowane prawidłowo, przejście do produkcji może nastąpić niemal natychmiast. Ma to ogromne znaczenie nie tylko dla drukarni, ale przede wszystkim dla jej klienta. Producent żywności, kosmetyków czy produktów gospodarstwa domowego nie kupuje przecież druku dla samego druku. Potrzebuje opakowania, ponieważ chce sprzedać swój produkt. Jeżeli może otrzymać opakowanie kilka dni wcześniej, może szybciej rozpocząć sprzedaż, ograniczyć zapasy, szybciej reagować na popyt i zmniejszyć ryzyko pozostania z magazynem nieaktualnych opakowań. W tym momencie technologia drukowania przestaje być wyłącznie zagadnieniem produkcyjnym, a zaczyna wpływać bezpośrednio na model biznesowy klienta.
Przez wiele lat naturalnym sposobem myślenia było zwiększanie nakładów, ponieważ większa produkcja oznaczała niższy koszt jednostkowy. To podejście nadal jest prawidłowe, ale nie zawsze oznacza najniższy koszt całkowity. Jeżeli marka zamawia 100 tysięcy opakowań tylko dlatego, że przy tej liczbie cena jednej sztuki wygląda atrakcyjnie, a następnie wykorzystuje 70 tysięcy, pozostałe 30 tysięcy nie było tanie. Było bardzo drogie, ponieważ zostało wyprodukowane, przetransportowane, zmagazynowane, sfinansowane i ostatecznie być może zutylizowane. Cyfra pozwala odwrócić tę logikę. Zamiast przewidywać ilość potrzebnych opakowań i ryzykować nadprodukcją, klienci mogą zamówić opakowania na ostatnim etapie produkcji, kiedy dokładnie wiedza ile tych opakowań będzie potrzebnych.
HP Indigo 200K wpisuje się w ten model szczególnie dobrze, ponieważ została zaprojektowana z myślą o produkcji opakowań giętkich i etykiet przy zachowaniu przemysłowego charakteru procesu. Mówimy o rozwiązaniu, które nie ma być urządzeniem do wykonywania pojedynczych próbek, ale pełnoprawnym elementem produkcji. Jeszcze kilka czy kilkanaście lat temu druk cyfrowy kojarzył się przede wszystkim z prototypem, personalizacją albo bardzo małym zamówieniem. Dzisiaj coraz więcej prac z okolic średniego nakładu jest drukowanych w technologii cyfrowej. Łącząc to z trendem zmniejszających się nakładów, transformacja cyfrowa może przebiec na rynku znacznie szybciej niż nam się wydaje.
To prowadzi do bardzo ważnej zmiany w sposobie zarządzania drukarnią. Przy realizacji kilkudzisięciu krótkich prac fleksograficznych w miesiącu każda z nich wymaga przygotowania, zaplanowania, przezbrojenia i zajmuje określone miejsce w harmonogramie. Jeżeli część tych zleceń zostanie przeniesiona na HP Indigo 200K, wartość cyfry nie ogranicza się do marży wygenerowanej przez samą maszynę. Równie istotna jest odzyskana dostępność wydajnej maszyny fleksograficznej. Maszyna analogowa może w tym czasie realizować dłuższe prace, do których została stworzona. To oznacza, że analizując zwrot z inwestycji w druk cyfrowy, nie powinno się patrzeć wyłącznie na przychód generowany przez cyfrowe zlecenia. Trzeba również policzyć wartość mocy produkcyjnych uwolnionych w pozostałej części produkcji.
W tym sensie cyfra i flekso nie są konkurentami. Mogą być elementami jednego systemu produkcyjnego. Fleksografia przejmuje długie, powtarzalne serie, w których jej szybkość i ekonomika są trudne do pobicia. Cyfra przejmuje krótsze nakłady, dużą liczbę SKU, pilne dodruki, wersje językowe, produkty sezonowe, projekty testowe, serie promocyjne i wszystkie te prace, które komplikują harmonogram analogowej produkcji.
.png)
Cyfra zmienia również podejście do jakości i powtarzalności. W analogowym procesie druku operator kontroluje wiele zmiennych mechanicznych. W technologii cyfrowej znaczną część procesu przejmuje system. Oczywiście nadal potrzebna jest wiedza dotycząca materiałów, kolorystyki, laminacji czy dalszego przetwarzania, ale sposób osiągania rezultatu jest inny. Dla klienta szczególnie interesująca może być powtarzalność pomiędzy kolejnymi zamówieniami. Jeżeli marka potrzebuje dziś dwóch tysięcy metrów opakowania, a za trzy tygodnie kolejnych dwóch tysięcy, możliwość szybkiego powrotu do tej samej pracy bez ponownego ustawiania kolorystyki i całej procedury przygotowawczej staje się realną przewagą.
Personalizacja i zmienność danych otwierają kolejne możliwości. Skoro obraz może zmieniać się pomiędzy kolejnymi wydrukami bez konieczności wymiany formy drukowej, opakowanie przestaje być wyłącznie statycznym nośnikiem grafiki. Może stać się elementem kampanii marketingowej, narzędziem regionalizacji czy sposobem budowania zaangażowania konsumentów. Nie każda marka będzie potrzebowała milionów unikalnych projektów. Znacznie częściej praktyczne zastosowanie może polegać na przygotowaniu kilkunastu czy kilkudziesięciu wersji, różniących się grafiką, komunikatem, regionem albo kanałem sprzedaży. Technologia daje możliwość, ale prawdziwa wartość pojawia się dopiero wtedy, kiedy drukarnia potrafi zamienić ją w pomysł biznesowy dla klienta. To prowadzi do jeszcze jednej fundamentalnej zmiany. Drukarnia cyfrowa może przestać sprzedawać wyłącznie wydrukowane metry materiału. Może zacząć sprzedawać elastyczność. Klient płaci wtedy nie tylko za farbę, podłoże i czas maszyny, ale za możliwość zamówienia dokładnie takiej ilości, jakiej potrzebuje, dokładnie wtedy, kiedy jej potrzebuje. Za możliwość szybkiej zmiany projektu. Za ograniczenie ryzyka. Za brak konieczności inwestowania w formy drukowe. Za możliwość wykonania pięciu wersji zamiast jednej. Za krótszy time-to-market. Właśnie dlatego proste porównanie ceny jednego metra fleksografii i druku cyfrowego często prowadzi do błędnych wniosków. Porównujemy wtedy dwa różne modele produkcji tak jakby oferowały dokładnie tę samą wartość.
Ciekawą analogię można znaleźć w transformacji, którą branża opakowaniowa przeszła wcześniej przy transferze części produkcji z rotograwiury do flekso. Była to zmiana wymagająca wielu kompromisów. Flekso nie było tak dobre jakościowo jak rotograwiura, nie było też powtarzalne, stabilne, a sam zakres użycia druku w opakowaniach był ograniczony. Mimo tych wad fleksografia konsekwentnie zwiększała swój udział w rynku, ponieważ w wielu zastosowaniach oferowała korzystniejszą ekonomię i większą elastyczność. Dzisiaj możemy obserwować początek podobnego procesu pomiędzy fleksografią, a drukiem cyfrowym, ale istnieje jedna zasadnicza różnica. Przy zmianie z flekso na cyfrę nie ma kompromisów, co więcej zyskujemy dodatkowe korzyści. Zyskujemy lepszą jakość, powtarzalność czy prostotę planowania i produkcji. Jeżeli punkt przecięcia opłacalności wschodzącej technologii jest coraz wyżej, a nie niesie ona za sobą praktycznie żadnych kompromisów to transformacja flesko/cyfra przebiegnie szybciej niż miało to miejsce przy w przypadku transferu projektów z rotograwiury do technologii fleksograficznej. Nie oznacza to oczywiście, że za kilka lat wszystkie opakowania będą drukowane cyfrowo. Taki scenariusz nie ma ekonomicznego uzasadnienia. Bardziej prawdopodobny jest świat hybrydowy, w którym drukarnia dysponuje kilkoma technologiami, a system produkcyjny automatycznie lub półautomatycznie kieruje zlecenia na najbardziej odpowiednią maszynę.
W kolejnych latach równie ważna jak sama maszyna będzie automatyzacja wszystkiego, co znajduje się przed nią i za nią. Jeżeli druk cyfrowy pozwala wykonać bardzo krótką pracę w kilkanaście czy kilkadziesiąt minut, nie można poświęcać kilku godzin na jej administracyjną obsługę. Automatyczne przyjmowanie plików, preflight, zarządzanie kolorem, planowanie, impozycja, raportowanie i integracja z systemami MIS/ERP będą miały coraz większe znaczenie. Prawdziwa fabryka cyfrowa nie jest bowiem zakładem, w którym stoi cyfrowa maszyna drukująca. Jest zakładem, w którym cyfrowo przepływa całe zlecenie. Od zamówienia klienta aż do gotowego produktu. W tym kontekście coraz większą rolę będzie odgrywać sztuczna inteligencja. Nie dlatego, że AI zastąpi drukarza albo handlowca, ale dlatego, że liczba danych i decyzji w nowoczesnej drukarni będzie rosła. System może analizować historię produkcji, przewidywać czas wykonania pracy, sugerować technologię, optymalizować harmonogram, identyfikować potencjalne problemy jakościowe czy pomagać działowi sprzedaży znaleźć klientów, dla których krótkie serie mają największy sens. W przyszłości decyzja o tym, czy praca powinna zostać wykonana cyfrowo czy fleksograficznie, może być podejmowana automatycznie na podstawie kilkunastu parametrów.
Największą barierą cyfrowej transformacji prawdopodobnie nie będzie jednak technologia. Będzie nią sposób myślenia. Przez dziesięciolecia branża opakowań nauczyła się optymalizować duże serie. Handlowcy byli wynagradzani za wolumen, produkcja dążyła do maksymalizacji metrów na godzinę, a klienci nauczyli się, że większy nakład oznacza niższą cenę. Cyfra kwestionuje część tych założeń. Pokazuje, że czasem bardziej opłaca się wyprodukować mniej. Że maszyna, która drukuje wolniej od dużej fleksografii, może poprawić wydajność całego zakładu. Że zlecenie o długości 1500 metrów może być bardzo atrakcyjne biznesowo. I że klient posiadający dziesiątki małych prac może być bardziej interesujący niż klient składający jedno ogromne zamówienie.
Dlatego sukces HP Indigo 200K w konkretnej drukarni będzie zależał nie tylko od parametrów urządzenia. Będzie zależał od tego, czy organizacja potrafi znaleźć dla niego odpowiednie prace, zbudować właściwy model cenowy i nauczyć dział sprzedaży rozmawiać z klientami w inny sposób. Kupienie maszyny cyfrowej bez zmiany sposobu sprzedaży może skończyć się próbą konkurowania z fleksografią wyłącznie ceną za metr. A to prawdopodobnie najgorszy możliwy sposób wykorzystania tej technologii. Znacznie większy potencjał pojawia się wtedy, kiedy drukarnia zaczyna sprzedawać szybkość, brak form, wiele SKU, redukcję zapasów, możliwość testowania produktów i elastyczność produkcji. Warto przy tym pamiętać, że transformacje technologiczne rzadko następują w jednym momencie. Najpierw nowa technologia obsługuje niszę, której dotychczasowe rozwiązania nie potrafią efektywnie zagospodarować. Później jej produktywność rośnie, koszty spadają, proces staje się bardziej zautomatyzowany, a granica opłacalności zaczyna przesuwać się w kierunku większych wolumenów. Dokładnie taki proces obserwowaliśmy w wielu innych branżach i podobny mechanizm działa w druku. Każda kolejna generacja cyfrowych maszyn przesuwa punkt, w którym zaczynają konkurować z technologiami analogowymi.
HP Indigo 200K jest więc czymś więcej niż maszyną pozwalającą drukować krótkie serie opakowań. Jest częścią znacznie większej zmiany sposobu myślenia o produkcji. Z modelu „wyprodukujmy dużo, żeby było tanio” przechodzimy stopniowo w stronę „wyprodukujmy dokładnie tyle, ile jest potrzebne, dokładnie wtedy, kiedy jest potrzebne”. Zamiast magazynować opakowania i matryce, możemy magazynować pliki. Zamiast przewidywać popyt na wiele miesięcy, możemy reagować na niego w krótszych cyklach. Zamiast traktować krótkie serie jako problem produkcyjny, możemy potraktować je jako osobny, rentowny segment biznesu.
I być może właśnie tutaj znajduje się najważniejsza odpowiedź na pytanie o cyfrową transformację branży opakowaniowej. Nie chodzi o zastąpienie jednej maszyny drugą. Nie chodzi nawet wyłącznie o druk cyfrowy. Chodzi o zmianę sposobu, w jaki myślimy o produkcji opakowań. Technologia jest tylko narzędziem. Prawdziwa transformacja zaczyna się wtedy, kiedy drukarnia przestaje pytać, ile metrów może wyprodukować, a zaczyna pytać, jaką wartość może dzięki tym metrom stworzyć dla swojego klienta.
