22.12 w Rzymie odbyło się trzecie spotkanie zespołu kryzysowego ds. recyklingu tworzyw sztucznych, zwołane przez Ministerstwo Środowiska i Bezpieczeństwa Energetycznego, w celu dokonania oceny sytuacji wraz z konsorcjami i stowarzyszeniami branżowymi oraz określenia możliwych środków wsparcia sektora.
Rozmawiano o wielu możliwościach i rozwiązaniach. Poniżej opiszemy mechanizmy wsparcia, co do których jest konsensus i zapewne w 2026 pojawią się w formie ustawowej.
Kontrole graniczne: Ministerstwo zapowiada ścisła współpracę z Agencją ds. Ceł i Monopoli (ADM) w celu zaostrzenia kontroli materiałów pochodzących z recyklingu wwożonych do kraju. Istnieją podejrzenia, że oprócz fałszywych deklaracji dotyczących zawartości materiałów regenerowanych, materiały pierwotne mogą być sztucznie postarzane, aby wyglądały na pochodzące z recyklingu, biorąc pod uwagę, że te pierwsze są tańsze od tych drugich. Kontrole te nie są łatwe do przeprowadzenia na poziomie analitycznym. Niektórzy recyklerzy zwrócili również uwagę na problem jednolitego kodeksu celnego, który nie rozróżnia tworzyw sztucznych pierwotnych i regenerowanych, co utrudnia kontrole.
Ulgi podatkowe: Ministerstwo uważa, że ulga podatkowa na zakup produktów z recyklingu tworzyw sztucznych jest skutecznym środkiem, który można by rozszerzyć poprzez zwiększenie finansowania i podniesienie maksymalnego progu na projekt, który obecnie wynosi 20 000 EUR. W ostatnim naborze wpłynęło 900 wniosków o dofinansowanie na łączną kwotę 7 milionów EUR. Ważnym aspektem do wyjaśnienia jest pochodzenie materiałów pochodzących z recyklingu kwalifikujących się do ulgi: czy ulga jest ograniczona do Włoch, Europy, czy też nie ma ograniczeń co do pochodzenia?
Zielone zamówienia: kolejną kwestią jest obowiązkowe stosowanie materiałów pochodzących z recyklingu w zamówieniach publicznych, co jest wymagane przez prawo, ale nie przewidziano kar dla naruszających przepisy; ten brak osłabia jego skuteczność. Ministerstwo zwróciło uwagę na ten problem do ANAC (Krajowego Urzędu Antykorupcyjnego) i pracuje nad nowelizacją wprowadzającą kary.
Problem nieco podobny dotyczy stosowania rPET w butelkach (minimum 25% zgodnie z SUP), którego nie wszyscy producenci przestrzegają, ponownie z powodu braku kontroli i kar. Również w tym zakresie Ministerstwo wyraziło gotowość do wprowadzenia systemu kar w drodze ustawodawstwa, którego nie przewidziano w ustawie wdrażającej dyrektywę.
Podczas okrągłego stołu dyskutowane jeszcze wiele innych rozwiązań. Wniosek o przyspieszenie wejścia w życie minimalnych kryteriów dotyczących recyklingu tworzyw sztucznych w opakowaniach (przyspieszenie PPWR) na obecnym etapie rozmów wciąż budzi kontrowersje w sektorze. Wszystkie strony okrągłego stołu zapowiedziały kolejne spotkanie w styczniu 2026.
Reasumując, już dziś można powiedzieć, że Włosi poprzez swoją twardą postawę osiągną wiele mechanizmów wsparcia dla recyklerów tworzyw sztucznych. „Eksperyment włoski”, czyli próba siłowego poprawienia przez tamtejsze organizacje branżowego losu firm recyklingowych okazał swoją skuteczność. Wynik przesilenia we Włoszech na pewno będzie rzutował na działania podejmowane przez liczące się organizacje branżowe i środowiska recyklingowe w dużych krajach UE, a w konsekwencji na zasięg publicznej pomocy dla branży w poszczególnych państwach. Czy coś zmieni się w Polsce? Sami muszą Państwo odpowiedzieć sobie na to pytanie.
