ex
Wiadomości

UE: chemia w fazie kruchego rozwoju

Przemysł chemiczny w UE27 nadal stoi w obliczu poważnych i strukturalnych wyzwań w zakresie konkurencyjności, a jego wyniki pozostają znacznie poniżej poziomu sprzed kryzysu (średnia z lat 2014–2019). Pomimo niewielkiej poprawy na początku 2026 r., utrzymuje się słaby popyt, spadająca produkcja i zaostrzająca się globalna konkurencja, a rosnąca ekspozycja na globalne ryzyko handlowe – w tym środki podjęte przez Stany Zjednoczone i napięcia geopolityczne wpływające na kluczowe szlaki, takie jak Cieśnina Ormuz – zwiększa niepewność, której skutki wciąż trudno ocenić.

Nastroje w biznesie wykazują wstępne oznaki poprawy, ale pozostają niestabilne. Zaufanie wzrosło z -19% w październiku 2025 r. do -9% w kwietniu 2026 r. Nadal jednak utrzymuje się na poziomie ujemnym, a firmy ostrożnie oceniają trwałość obecnej fazy poprawy. Warunki popytowe są nadal słabe, a portfele zamówień są znacznie poniżej normalnego poziomu, pomimo niedawnej poprawy. Ogólnie rzecz biorąc, sektor przeszedł z recesji do niestabilnej poprawy, a nie do stabilnego ożywienia.

Kluczowym ograniczeniem strukturalnym dla konkurencyjności europejskiego przemysłu chemicznego pozostaje utrzymująca się niekorzystna sytuacja cenowa, z jaką borykają się europejscy producenci chemikaliów. Chociaż rynki energii ustabilizowały się od czasu kryzysu z 2022 roku, ceny gazu ziemnego i energii elektrycznej w Europie nadal przewyższają ceny w regionach konkurencyjnych, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych. W 2026 roku (styczeń-kwiecień) ceny gazu w Europie pozostają 3,3 razy wyższe niż w USA, pogłębiając transatlantycką lukę konkurencyjną w porównaniu z okresem sprzed kryzysu. Ta utrzymująca się rozbieżność nadal silnie ciąży na segmentach energochłonnych, takich jak „inne organiczne chemikalia podstawowe”, polimery i chemikalia podstawowe, ograniczając produkcję, inwestycje i wzmacniając presję relokacyjną obserwowaną w globalnych łańcuchach wartości.

Presja ta znajduje odzwierciedlenie w stale niskim wykorzystaniu mocy produkcyjnych i spadkowych trendach produkcyjnych. Wykorzystanie mocy produkcyjnych w przemyśle chemicznym w UE27 utrzymuje się na historycznie niskim poziomie, około 74%, znacznie poniżej średniej długoterminowej i konsekwentnie poniżej ogólnego poziomu produkcji w UE. Te słabsze wyniki potwierdzają strukturalnie słabszą pozycję przemysłu chemicznego w europejskiej bazie przemysłowej. W pierwszym kwartale 2026 r. produkcja chemiczna spadła o 3,2% rok do roku, co uwydatnia kruchość obecnego trendu. Spadek jest szczególnie wyraźny w segmencie „innych organicznych chemikaliów podstawowych” i polimerów, podczas gdy jedynie wybrane segmenty specjalistyczne i zorientowane na konsumenta wykazują odporność. Poprawa w poszczególnych państwach członkowskich pozostaje bardzo nierównomierna – Francja odnotowuje umiarkowany wzrost, podczas gdy Niemcy, Włochy i Holandia nadal doświadczają znacznych spadków.

Handel chemiczny w UE27 wyraźnie osłabł na początku 2026 r., przy czym eksport spadł o 4,6 mld euro (12,4%), a import spadł jeszcze bardziej gwałtownie o 4,8 mld euro (15,7%), odzwierciedlając zarówno słabszy popyt zewnętrzny, jak i spadek krajowej aktywności przemysłowej. Spadek eksportu był w dużej mierze spowodowany zmniejszeniem dostaw do kluczowych partnerów – zwłaszcza do Stanów Zjednoczonych – oraz gwałtownym spadkiem w segmencie „innych organicznych chemikaliów podstawowych”, polimerów i innych półproduktów chemicznych. Import wykazał podobnie szeroki spadek wśród partnerów i sektorów, ponownie napędzany przez segmenty wydobywcze, co wskazuje na słabszy popyt na środki produkcji przemysłowej. Pomimo tych negatywnych tendencji, nadwyżka handlowa UE27 nieznacznie wzrosła do 6,7 mld euro, ponieważ silniejszy spadek importu przeważył nad stratami w eksporcie. Ogólnie rzecz biorąc, poprawa salda handlowego odzwierciedla kompresję importu, a nie ożywienie konkurencyjności, podkreślając słabe otoczenie popytowe.

Ogólnie rzecz biorąc, przemysł chemiczny w UE27 wszedł w fazę kruchego rozwoju, a nie ożywienia. Bez trwałej poprawy dostępności energii, silniejszego popytu i bardziej stabilnego globalnego otoczenia handlowego, perspektywy pozostają ponure. Ryzyko dalszej erozji europejskiej bazy produkcyjnej w sektorze chemicznym pozostaje zatem znaczące w perspektywie średnioterminowej.

Pobierz raport

Dodaj ofertę pracy